Erkeklerde Anorgazmi

Erkeklerde anorgazmi, yeterli cinsel uyarılma olmasına rağmen orgazm hissine ulaşılamaması durumudur. Yaşam boyu bulunabilir veya daha önce normal orgazm yaşayan bir erkekte sonradan gelişebilir. Orgazm ile boşalma aynı fizyolojik olay değildir; bu nedenle meni gelmemesi tek başına anorgazmi anlamına gelmez. Antidepresanlar, bazı hormonal ve nörolojik sorunlar, penil duyu değişiklikleri, ameliyatlar ve psikoseksüel faktörler nedenler arasında yer alabilir.

Orgazm nedir?

Orgazm hissi ve meninin dışarı çıkması farklı süreçlerdir. Anorgazmi orgazma ulaşılamamasını, gecikmiş orgazm ise yeterli uyarılmaya rağmen bu hissin belirgin gecikmesini anlatır. Meni çıkışı olmadan orgazm yaşanabilir.

Anejakülasyonda meni dışarı atılamaz; retrograd ejakülasyonda ise meni mesaneye doğru ilerler. Bu nedenle “meni gelmiyor” yakınması tek başına anorgazmi olarak adlandırılmaz. EAU boşalma bozuklukları kılavuzu bu durumları ayrı değerlendirir.

Erkeklerde anorgazmi neden olur?

Tek bir neden yoktur.

Güncel kılavuz ve derlemeler nedenleri birkaç ana grupta toplar:

İlaçlar

Özellikle:

• bazı antidepresanlar,
• antipsikotikler,
• opioidler

orgazm ve ejakülasyon fonksiyonunu etkileyebilir.

Hormonal ve metabolik nedenler

Bazı kişilerde:

• testosteron eksikliği,
• tiroid fonksiyon bozuklukları,
• prolaktin değişiklikleri,
• diyabet

değerlendirilebilir.

Nörolojik ve duyusal nedenler

Orgazm için genital duyunun ve sinir yollarının sağlıklı çalışması gerekir.

• spinal kord sorunları,
• periferik sinir hasarı,
• diyabetik nöropati,
• penil duyu azalması,
• pelvik sinir hasarı

orgazm yanıtını etkileyebilir.

Ameliyatlar

Özellikle prostat ve bazı pelvik ameliyatlardan sonra:

• orgazm hissinin azalması,
• orgazma ulaşmanın gecikmesi,
• anorgazmi,
• ağrılı orgazm

görülebilir.

Psikoseksüel faktörler

Bazı kişilerde:

• yoğun performans kaygısı,
• orgazma aşırı odaklanma,
• ilişki çatışmaları,
• depresyon ve anksiyete,
• kişinin uyarılma biçimi ile partnerli cinsel aktivite arasındaki belirgin farklar

katkıda bulunabilir.

Genellikle tek bir neden yerine birden fazla faktör birlikte bulunabilir.

Antidepresanlar orgazm olmayı zorlaştırabilir mi?

Evet.

Özellikle serotonerjik antidepresanlarla:

• gecikmiş orgazm,
• anorgazmi,
• gecikmiş ejakülasyon,
• libido azalması

bildirilmektedir.

Ancak önemli bir ayrım vardır:

Depresyon ve anksiyetenin kendisi de cinsel işlevi etkileyebilir.

Cinsel yan etki ortaya çıktığında ilacı kendi kendine kesmek veya doz değiştirmek doğru değildir.

Değerlendirmede:

• yakınmanın ilaca başlamadan önce olup olmadığı,
• hangi dönemde başladığı,
• doz değişikliğiyle ilişki,
• eşlik eden libido veya ereksiyon değişiklikleri

sorgulanabilir.

Sertralin özelinde:

sertralin ve cinsel yan etkiler

Antidepresan bırakılınca anorgazmi düzelir mi?

Bunu kişiye özel olarak önceden söylemek mümkün değildir.

Bazı kişilerde ilaçla ilişkili cinsel yan etkiler tedavi değişikliği sonrasında azalabilir.

Ancak:

• kullanılan ilaç,
• kullanım süresi,
• altta yatan psikiyatrik durum,
• başka ilaç ve hastalıklar

sonucu etkiler.

Antidepresanlar ani olarak kesildiğinde yoksunluk belirtileri veya psikiyatrik hastalığın kötüleşmesi görülebileceğinden değişiklik, ilacı reçete eden hekimle planlanmalıdır.

Testosteron düşüklüğü anorgazmi yapar mı?

Bazı erkeklerde katkıda bulunabilir; fakat anorgazmi yalnız testosterona bağlanmamalıdır.

EAU anorgazmi değerlendirmesinde seçilmiş hastalarda:

• testosteron,
• prolaktin,
• TSH

gibi hormonal testlerin kullanılabileceğini belirtmektedir.

Düşük libido, sabah ereksiyonlarında azalma veya başka hipogonadizm belirtileri varsa hormonal değerlendirme daha anlamlı olabilir.

Tek bir belirti veya rastgele testosteron ölçümüyle hormon tedavisine karar verilmemelidir.

Prolaktin orgazmı etkiler mi?

Prolaktin bozuklukları erkek cinsel işlevini etkileyebilir.

Özellikle belirgin prolaktin yüksekliği:

• libido azalması,
• hormonal eksen değişiklikleri,
• ereksiyon ve orgazm sorunları

ile birlikte görülebilir.

Her anorgazmi vakasında prolaktin yüksekliği beklenmez.

Laboratuvar değerlendirmesi kişinin belirtileri ve klinik bulgularına göre seçilir.

Diyabet orgazmı etkileyebilir mi?

Evet.

Uzun süreli diyabet:

• periferik sinirleri,
• otonom sinir sistemini,
• damar fonksiyonunu

etkileyebilir.

Bunun sonucunda ereksiyon, genital duyu ve ejakülasyon/orgazm mekanizmaları etkilenebilir.

Diyabette görülen ejakülasyon bozuklukları arasında retrograd ejakülasyon da bulunabilir.

Bu nedenle “orgazm olmuyorum” yakınması diyabetli bir erkekte yalnız psikolojik kabul edilmemelidir.

Penis duyusunun azalması orgazmı etkiler mi?

Evet.

Genital bölgeden gelen duyusal uyarılar orgazma ulaşmaya katkıda bulunur.

EAU, penil duyu kaybını gecikmiş orgazm ve anorgazmi nedenleri arasında sayar ve belirgin duyu kaybı bulunan hastalarda ileri değerlendirme gerekebileceğini belirtir.

Duyu değişikliği:

• nörolojik hastalık,
• diyabet,
• bazı cerrahiler,
• sinir hasarı

ile ilişkili olabilir.

Çok yoğun veya belirli bir mastürbasyon biçimi partnerli ilişkide orgazmı zorlaştırabilir mi?

Bazı erkeklerde katkıda bulunabilir.

Kişinin uzun süre yalnızca:

• çok belirli bir basınç,
• hız,
• pozisyon,
• yoğunluk

ile orgazma alışması, partnerli cinsel aktivitedeki uyaranın farklı algılanmasına neden olabilir.

EAU, uyarılma biçimi ve mastürbasyon alışkanlıklarının gecikmiş orgazm/ejakülasyon değerlendirmesinde sorgulanabileceğini belirtmektedir.

Bu durum “mastürbasyon zararlıdır” anlamına gelmez.

Asıl konu kişinin orgazm yanıtının çok dar ve yeniden üretilemeyen bir uyaran biçimine bağımlı hale gelip gelmediğidir.

Pornografi anorgazmi yapar mı?

Pornografinin tek başına bütün anorgazmi vakalarının nedeni olduğunu söylemek için yeterli kanıt yoktur.

Ancak bazı kişilerde gerçek cinsel ortam ile:

• kullanılan görsel uyaran,
• fantezi,
• uyarılma yoğunluğu,
• mastürbasyon biçimi

arasında büyük fark bulunabilir.

EAU, gecikmiş orgazm/ejakülasyon değerlendirmesinde gerçek cinsel bağlam ile kişinin alıştığı uyaranlar arasındaki uyumsuzluğun ele alınabileceğini belirtir.

Dolayısıyla konu basitçe “porno kullanmak = anorgazmi” şeklinde anlatılmamalıdır.

İlişkide orgazm olamıyorum ama mastürbasyonda olabiliyorum; bu anorgazmi midir?

Bu durum daha çok durumsal orgazm güçlüğü düşündürebilir.

Kişinin:

• mastürbasyonda normal orgazm yaşayabilmesi,
• partnerli ilişkide ise orgazma ulaşamaması

uyarılma biçimi, performans kaygısı, ilişki bağlamı ve fiziksel uyaran farklılıklarının değerlendirilmesini gerektirebilir.

Bu bulgu tek başına sorunun “tamamen psikolojik” olduğunu kanıtlamaz.

Tıbbi ve ilaçla ilişkili faktörler de aynı kişide bulunabilir.

Ereksiyon var ama orgazm yoksa bu mümkün mü?

Evet.

Ereksiyon ve orgazm farklı cinsel yanıt basamaklarıdır.

Bir erkek:

• yeterli ereksiyon sağlayabilir,
• cinsel ilişkiyi sürdürebilir,

ancak orgazma ulaşamayabilir.

Benzer şekilde bazı erkeklerde orgazm sorununun yanında ereksiyon sorunu da bulunabilir.

Bu nedenle anorgazmi ile ED birbirinden ayrı sorgulanmalıdır.

Ereksiyonla ilgili genel değerlendirme:

ereksiyon ve orgazm arasındaki fark

Ereksiyon ilacı anorgazmiyi düzeltir mi?

Ereksiyon ilaçlarının temel amacı ereksiyon yanıtını desteklemektir.

Bir kişinin anorgazmisi esas olarak:

• ilaç yan etkisi,
• duyusal kayıp,
• nörolojik durum,
• orgazm mekanizmasıyla ilgili başka bir sorun

nedeniyle gelişmişse yalnız ereksiyonun iyileştirilmesi orgazm problemini çözmeyebilir.

Bu nedenle ereksiyon sağlayabilmek ile orgazm olabilmek aynı tedavi hedefi değildir.

Prostat ameliyatından sonra orgazm değişebilir mi?

Evet.

Radikal prostatektomi sonrasında bazı erkeklerde:

• orgazm hissinin yoğunluğunda azalma,
• orgazma ulaşmada gecikme,
• anorgazmi,
• ağrılı orgazm,
• orgazm sırasında idrar kaçırma

bildirilmiştir.

Bu değişikliklerin görülme oranları çalışmalar arasında oldukça farklıdır; bu nedenle tek bir kesin oran vermek doğru değildir.

Ayrıca prostat kanseri ameliyatı sonrası ereksiyonun düzelmesi, orgazm fonksiyonunun mutlaka eski haline döndüğü anlamına gelmez.

Prostat ameliyatından sonra meni gelmemesi anorgazmi midir?

Hayır.

Radikal prostatektomide prostat ve seminal veziküllerin çıkarılması nedeniyle dışarı çıkan ejakülat artık üretilmez.

Kişi buna rağmen orgazm yaşayabilir.

Bu nedenle ameliyat sonrası “kuru orgazm” ile orgazm hissinin tamamen kaybolması birbirinden ayrılmalıdır.

Anorgazmi infertiliteye neden olur mu?

Orgazm ve fertilite ilişkisi sorunun tipine göre değişir.

Kişi orgazm olmamasına rağmen ejakülasyon gerçekleştirebiliyorsa fertilite üzerindeki etki farklı olabilir.

Ancak anorgazmik anejakülasyon varsa meni vajinaya bırakılamayacağı için doğal gebelik oluşması zorlaşır.

ICSM 2024, kalıcı anejakülasyon veya ciddi gecikmiş ejakülasyonun infertiliteye yol açabileceğini belirtmektedir.

Çocuk sahibi olma amacı varsa değerlendirme ayrıca:

anorgazmik anejakülasyon ve fertilite

kapsamında yapılır.

“Boşaldım mı, orgazm mı oldum?” nasıl ayırt edilir?

Günlük dilde bu iki kavram aynı anlamda kullanıldığı için karışıklık yaygındır.

Basit ayrım:

Orgazm: beynin ve sinir sisteminin oluşturduğu yoğun haz deneyimi.

Ejakülasyon: semen sıvısının üretradan dışarı atılması.

Çoğu erkekte aynı anda gerçekleşir, fakat her zaman birlikte olmak zorunda değildir.

Bu ayrımın genel açıklaması:

orgazm ile boşalma arasındaki fark

Orgazmın zayıf hissedilmesi anorgazmi midir?

Tam anorgazmi ile aynı değildir.

Bazı erkeklerde orgazm tamamen kaybolmak yerine:

• daha zayıf hissedilebilir,
• daha kısa sürebilir,
• önceki kadar haz vermeyebilir.

Güncel ICSM tanımları belirgin azalmış orgazm yoğunluğunu da orgasmik işlev bozukluğu spektrumunda değerlendirir.

Özellikle daha önce normal olup sonradan belirgin değişiklik gelişmişse neden araştırılabilir.

Yaş arttıkça orgazm zorlaşabilir mi?

Yaşla birlikte:

• genital duyarlılık,
• sinir iletimi,
• kullanılan ilaç sayısı,
• diyabet ve damar hastalıkları,
• testosteron ve genel sağlık durumu

değişebilir.

Bu nedenle gecikmiş orgazm/ejakülasyon yaşla daha sık görülebilir. EAU yaşlanmayı gecikmiş ejakülasyonun olası faktörlerinden biri olarak değerlendirir.

Anorgazmi yalnız “yaşlanmanın normal sonucu” olarak kabul edilmemelidir.

Yeni başlayan belirgin orgazm kaybı değerlendirilebilir.

Anorgazmi tanısı nasıl değerlendirilir?

En önemli basamak ayrıntılı öyküdür.

Değerlendirmede şu sorular önemlidir:

• Hiç orgazm yaşandı mı?
• Sorun yaşam boyu mu, sonradan mı başladı?
• Mastürbasyonda ve partnerli ilişkide durum aynı mı?
• Orgazm hissi tamamen mi yok, yalnız gecikiyor mu?
• Ejakülasyon gerçekleşiyor mu?
• Libido nasıl?
• Ereksiyon yeterli mi?
• Penis duyusunda değişiklik var mı?
• Hangi ilaçlar kullanılıyor?
• Diyabet veya nörolojik hastalık var mı?
• Prostat veya pelvik ameliyat geçirildi mi?
• Yakınma belirgin sıkıntı oluşturuyor mu?

EAU, anorgazmi değerlendirmesinde ayrıntılı tıbbi, cinsel, ilaç ve psikoseksüel öykü ile fizik muayeneyi temel yaklaşım olarak önerir.

Hangi kan testleri yapılabilir?

Herkese aynı laboratuvar paneli gerekmez.

Klinik duruma göre:

• sabah total testosteron,
• prolaktin,
• TSH,
• diyabet/metabolik değerlendirmeler

düşünülebilir.

EAU özellikle testosteron, prolaktin ve TSH’nin seçilmiş anorgazmi hastalarında organik nedenleri araştırmada kullanılabileceğini belirtmektedir.

Test sonuçları şikâyetin bağlamından bağımsız yorumlanmamalıdır.

Penil duyu testi herkese gerekir mi?

Hayır.

Peniste belirgin his azalması bulunuyorsa:

• nörolojik muayene,
• duyusal değerlendirme,
• ilgili ileri incelemeler

gündeme gelebilir.

EAU, penil duyu kaybı bulunan anorgazmi hastalarının daha ileri değerlendirilmesini önerir.

Ancak yalnız anorgazmi şikâyeti nedeniyle herkese sinir iletim testi yapılması standart yaklaşım değildir.

Anorgazmi nasıl tedavi edilir?

Tek bir standart tedavi yoktur.

Tedavi altta yatan veya katkıda bulunan nedenlere göre planlanır.

Örneğin:

• cinsel yan etki oluşturan ilaçların hekim tarafından yeniden değerlendirilmesi,
• gerçek hormonal bozukluğun tedavisi,
• diyabet veya nörolojik hastalığın yönetimi,
• cinsel uyarılma biçiminin gözden geçirilmesi,
• performans kaygısının azaltılması,
• uygun durumlarda psikoseksüel/psikolojik destek

yaklaşımın parçaları olabilir.

Amaç herkese aynı tedaviyi vermek değil, sorunun hangi aşamada oluştuğunu belirlemektir.

Mastürbasyon alışkanlığını değiştirmek yardımcı olabilir mi?

Bazı durumsal vakalarda yardımcı olabilir.

Özellikle yalnız çok spesifik ve yoğun uyarıyla orgazm olabilen kişilerde:

• baskı/yoğunluk düzeyinin değiştirilmesi,
• farklı uyarılma biçimlerinin denenmesi,
• partnerli cinsel uyarıyla daha uyumlu hale getirilmesi

psikoseksüel yaklaşımın bir parçası olabilir. EAU bu tür davranışsal değişiklikleri anorgazmi/gecikmiş orgazm yönetiminde olası seçenekler arasında değerlendirir.

Bu, mastürbasyonun kendisinin hastalık olduğu anlamına gelmez.

Psikolojik destek her anorgazmide gerekli midir?

Hayır.

Önce:

• ilaçlar,
• hormonlar,
• nörolojik durum,
• cerrahi öykü,
• genital duyu,
• ereksiyon,
• libido

gibi olası nedenler göz önünde bulundurulmalıdır.

Performans kaygısı, ilişki dinamikleri veya uyarılma biçimi önemli bir bileşense psikolojik veya psikoseksüel destek yararlı olabilir.

Bu yaklaşım organik nedenleri dışlamak yerine çok etkenli değerlendirmeyi tamamlar.

Anorgazmi için ilaç var mı?

Anorgazmi için herkese uygulanabilecek, kanıtla yerleşmiş tek bir ilaç tedavisi yoktur. Nguyen ve arkadaşlarının klinik derlemesi, birçok ilaç araştırmasının küçük gruplara dayandığını ve standart tedavi seçimini destekleyecek verinin sınırlı kaldığını belirtir.

Önce kullanılan ilaçların etkisi, hormonal veya nörolojik durumlar ve uyarılma koşulları değerlendirilir. Antidepresan veya hormonu kendi kendine bırakmak ya da başka bir ilaç eklemek uygun değildir; değişiklik gerekiyorsa reçeteleyen hekimle planlanır.

Testosteron anorgazmi tedavisinde kullanılır mı?

Yalnız gerçek testosteron eksikliği mevcutsa bu eksikliğin tedavisi ayrı olarak değerlendirilebilir.

Normal testosteron düzeyi bulunan bir kişiye yalnız orgazmı artırmak amacıyla testosteron verilmesi için yeterli kanıt yoktur.

Anorgazmi birçok farklı mekanizmaya bağlı olabildiğinden hormon tedavisi genel bir “orgazm artırıcı” yaklaşım değildir.

Vibratör veya vibrasyon tedavisi gerekli midir?

Penil vibrasyon özellikle bazı:

• nörolojik anejakülasyon,
• spinal kord yaralanması,
• infertilite amacıyla sperm elde edilmesi

durumlarında tıbbi olarak kullanılabilir.

Ancak her anorgazmi hastasında rutin olarak gerekli değildir.

EAU, başarısız tedavi sonrası belirli anorgazmi/anejakülasyon vakalarında penil vibrasyon veya diğer sperm elde etme yöntemlerinin özellikle infertilite bağlamında kullanılabileceğini belirtmektedir.

Ne zaman değerlendirme düşünülmeli?

Özellikle:

• daha önce normal orgazm yaşarken tamamen kaybolduysa,
• sorun uzun süredir devam ediyor ve rahatsızlık oluşturuyorsa,
• yeni ilaç başladıktan sonra ortaya çıktıysa,
• peniste belirgin duyu kaybı varsa,
• beraberinde ereksiyon veya libido kaybı bulunuyorsa,
• diyabet veya nörolojik hastalık varsa,
• prostat/pelvik ameliyat sonrası belirgin değişiklik geliştiyse,
• orgazm/ejakülasyon sorunu çocuk sahibi olmayı etkiliyorsa

değerlendirme anlamlıdır.

Tek bir ilişkide orgazma ulaşamamak ise tek başına kalıcı anorgazmi tanısı anlamına gelmez.

İlk değerlendirmede amaç nedir?

Görüşmede orgazm hissi, meni çıkışı, ereksiyon ve cinsel istek ayrı ayrı konuşulur. Sorunun ilk deneyimlerden beri bulunmasıyla sonradan başlaması; bütün koşullarda yaşanmasıyla yalnız partnerli ilişkide görülmesi farklı bilgiler sağlar.

İlaç veya ameliyatla zaman ilişkisini ve önceki işlevinize göre değişikliği not ederek değerlendirme için iletişim kurabilirsiniz. Partnerin görüşmeye katılması kendi tercihinize bağlıdır.