HPV ve genital enfeksiyonlar

Genital bölgede yeni bir kabarıklık fark ederseniz görünüşü tek başına tanı koydurmaz. Genital siğiller HPV ile ilişkilidir, ancak başka cilt sorunları da benzer görünebilir. İdrar yaparken yanma veya akıntı varsa idrar kanalı iltihabı gibi başka nedenler de değerlendirilir. Hangi testin gerekli olduğu muayene bulgularına göre belirlenir.

Yeni lezyon, akıntı veya idrarda yanma için muayene planlayabilirsiniz.

HPV ve diğer genital enfeksiyonlar

HPV, insan papilloma virüsü adı verilen geniş bir virüs grubudur. Bazı HPV tipleri genital siğillerle, bazıları ise belirli kanser öncüsü değişikliklerle ilişkilidir. HPV enfeksiyonlarının önemli bir bölümü belirti vermeden bağışıklık sistemi tarafından kontrol edilir.

“Genital enfeksiyon” ise genital bölgeyi, idrar kanalını veya yakın dokuları etkileyen farklı hastalıkları kapsayan genel bir ifadedir. Bunların nedenleri arasında virüsler, bakteriler, mantarlar ve parazitler bulunabilir.

HPV taşıyan bir kişide siğil görülmeyebilir. Siğile benzeyen bir kabarıklığın nedeni ise başka bir cilt hastalığı olabilir. Genital enfeksiyonların hepsi cinsel temasla bulaşmaz; bir enfeksiyonun saptanması da bulaş zamanını veya kimden geçtiğini tek başına göstermez. Belirti bulunmaması enfeksiyonu dışlamaz.

Genital siğil ve HPV ilişkisi

Genital siğiller, çoğunlukla belirli düşük riskli HPV tipleriyle ilişkili cilt veya mukoza oluşumlarıdır. Siğile yol açan tiplerle kanser riskiyle daha fazla ilişkilendirilen yüksek riskli tipler aynı değildir.

HPV vücutta bulunmasına rağmen görünür siğil oluşmayabilir. Buna karşılık genital bölgedeki her kabarıklık da siğil değildir. Normal anatomik yapılar, kıl kökü sorunları, yağ bezleri, molluskum kontagiozum ve farklı cilt hastalıkları siğille karıştırılabilir.

Şüpheli kabarıklıklar hakkında genital siğil ve HPV sayfasından bilgi alabilirsiniz.

Genital bölgede görülen belirtiler

Belirtiler etkene ve etkilenen bölgeye göre değişebilir. Olası yakınmalar şunlardır:

• Tek veya çok sayıda kabarıklık
• Yüzeyi düz, pürüzlü veya karnabahar benzeri oluşum
• Su dolu gibi görünen kabarcıklar
• Açık yara veya ülser
• Kaşıntı, yanma ya da tahriş
• Penisten veya idrar kanalından akıntı
• İdrar yaparken yanma
• Penis başında kızarıklık veya hassasiyet
• Cinsel temas ya da boşalma sırasında ağrı
• Kasık lenf düğümlerinde şişlik
• Testis veya alt karın bölgesinde ağrı
• Anal bölgede lezyon, ağrı, kanama veya akıntı

Bu belirtiler tek başına hangi enfeksiyonun bulunduğunu göstermez. Örneğin genital kabarıklık HPV ile ilişkili olabileceği gibi normal bir yapı veya başka bir cilt hastalığı da olabilir. Akıntı ve idrarda yanma ise farklı enfeksiyonlarda görülebilir.

Genital siğile daha çok benzeyen bulgular HPV ve genital siğil belirtileri sayfasında ayrıntılandırılmıştır.

HPV nasıl bulaşabilir?

Genital HPV çoğunlukla enfekte cilt veya mukozayla yakın temas sırasında aktarılır. Penetrasyon gerçekleşmesi şart değildir. Vajinal, anal veya oral cinsel temasın yanı sıra genital bölgeler arasındaki doğrudan cilt teması da bulaşla ilişkili olabilir.

Görünür siğil bulunmayan bir kişiden de HPV aktarılabilir. Virüsle karşılaşma ile siğilin fark edilmesi arasında haftalar, aylar veya daha uzun bir dönem bulunabileceği için bulaşın kesin zamanını ve kaynağını çoğu zaman belirlemek mümkün değildir.

HPV’nin bulaş yolları, prezervatifin sınırları ve günlük temasla ilgili yanlış inanışlar HPV nasıl bulaşır? sayfasında açıklanmıştır.

HPV saptanması sadakatsizlik kanıtı mıdır?

Hayır. HPV uzun süre belirti vermeden kalabilir ve ne zaman edinildiği çoğu durumda belirlenemez. Yeni ortaya çıkan bir siğil, enfeksiyonun mutlaka yakın zamanda veya mevcut partnerden edinildiğini kanıtlamaz.

Bu bulgulardan yola çıkarak partnerin önceki ilişkileri hakkında sonuç çıkarılamaz. Mevcut belirtilerin muayenesi, korunma ve gerekli sağlık kontrolleri üzerinde durulmalıdır.

Partnerler arasındaki konuşma ve sağlık değerlendirmesi HPV partnerler arasında nasıl yönetilir? sayfasında ele alınmıştır.

HPV ile kanser aynı şey midir?

Hayır. HPV enfeksiyonu kanser tanısı anlamına gelmez.

HPV tipleri oluşturdukları sağlık riskleri bakımından farklı gruplara ayrılır:

• Düşük riskli HPV tipleri: Daha çok genital siğillerle ilişkilidir.
• Yüksek riskli HPV tipleri: Kalıcı enfeksiyon durumunda bazı kanser öncüsü değişiklikler ve kanserlerle ilişkili olabilir.

HPV enfeksiyonlarının çoğu bağışıklık sistemi tarafından kontrol edilir. Risk, özellikle belirli yüksek riskli tiplerin uzun süre kalıcı olmasıyla ilişkilidir. Sigara kullanımı ve bağışıklık sisteminin baskılanması gibi etkenler de süreci etkileyebilir.

İyileşmeyen, kanayan, sertleşen, renk değiştiren, yara hâline gelen veya hızla büyüyen lezyonlar “siğildir” denilerek bekletilmemelidir.

Erkeklerde HPV testi var mıdır?

Erkeklerde genel nüfusa uygulanacak ve kişinin bütün vücudundaki “HPV durumunu” gösterecek onaylanmış rutin bir tarama testi yoktur. Genital bölgeden alınan rastgele bir sürüntünün negatif olması da kişinin başka bir bölgede HPV taşımadığını kesin biçimde göstermez.

Görünür genital siğillerin değerlendirilmesi çoğu zaman sağlık profesyonelinin muayenesine dayanır. Görünümü alışılmadık olan, kanayan, sert, koyu renkli, tedaviye yanıt vermeyen veya tanısı belirsiz lezyonlarda biyopsi gibi ek incelemeler düşünülebilir.

Anal HPV veya kanser öncüsü değişikliklere yönelik incelemeler ise herkese uygulanan standart taramalar değildir. Kişisel riskler ve ilgili uzmanlık alanının güncel yaklaşımı dikkate alınır.

İnternette satılan veya “tüm HPV tiplerini kesin gösterdiği” ileri sürülen test paketleri bu sınırlar bilinmeden yorumlanmamalıdır.

Genital enfeksiyonlarda testler

Her kişiye aynı test paketi uygulanmaz. İnceleme seçimi şu bilgilere göre değişir:

• Belirtinin türü ve ne zaman başladığı
• Görünür lezyon bulunup bulunmadığı
• Akıntı, yanma, yara veya ağrının eşlik etmesi
• Temasın türü ve üzerinden geçen süre
• Önceki enfeksiyonlar ve kullanılan ilaçlar
• Partnerde bilinen bir enfeksiyon bulunması
• Bağışıklık sistemini etkileyen bir hastalık veya tedavi
• Gebelik ya da çocuk sahibi olma planı

Duruma göre idrar örneği, sürüntü, kan testi, lezyondan örnekleme veya biyopsi gündeme gelebilir. Testin doğru bölgeden ve uygun zamanda alınması önemlidir. Her enfeksiyon kan testinde, her enfeksiyon da idrar testinde saptanmaz.

Belirti yokken yapılan taramanın kapsamı da kişinin yaşı, temas biçimi ve risklerine göre değişebilir.

CDC’nin üretrit rehberi, erkeklerde akıntı ve idrarda yanma değerlendirmesinde klamidya ve gonore için nükleik asit testlerini ele alır. Bu testler HPV testiyle aynı değildir; örnek ve test seçimi belirtinin bulunduğu bölgeye ve olası temasa göre yapılır.

Genital siğiller kendiliğinden geçebilir mi?

Bazı genital siğiller zaman içinde gerileyebilir; bazıları aynı kalabilir, büyüyebilir veya çoğalabilir. Hangi siğilin ne kadar sürede gerileyeceği önceden kesin olarak söylenemez.

Siğilin görünür bölümünü ortadan kaldırmaya yönelik tedaviler, HPV’nin vücuttan tamamen ve anında temizlendiği anlamına gelmez. Tedavi seçimi lezyonların sayısına, büyüklüğüne, yerine, kişinin sağlık durumuna ve tercihine göre değişebilir.

Evde kullanılan asitler, kesici aletler, yakıcı kimyasallar veya el ve ayak siğilleri için hazırlanmış ürünler genital dokuda yanık, yara ve iz oluşturabilir.

Yaklaşım seçeneklerinin sınırları genital siğil nasıl geçer? sayfasında açıklanmıştır.

İşlem sonrası bakım ve kontrol gerektiren belirtiler için genital siğil yakma sonrası iyileşme yazısını inceleyebilirsiniz.

Genital siğil tedaviden sonra tekrarlar mı?

Tekrarlama görülebilir. Bunun nedeni yalnızca uygulamanın başarısız olması değildir. Görünür olmayan enfekte alanlar, bağışıklık yanıtı ve yeni lezyonların zaman içinde belirginleşmesi tekrarlamada rol oynayabilir.

Tekrarlayan her kabarıklığın siğil olduğu da varsayılmamalıdır. Tedavi sonrasındaki yara iyileşmesi, iz dokusu veya normal cilt yapıları siğille karıştırılabilir.

Tekrarın anlamı ve yeniden değerlendirme gerektiren durumlar genital siğil tedaviden sonra tekrarlar mı? sayfasında ele alınmıştır.

Partnerle görüşme ve sağlık kontrolleri

HPV tanısı veya genital siğil varlığı, partnerler arasında suçlama nedeni yapılmamalıdır. Virüsün ne zaman edinildiği çoğu durumda belirlenemez.

Partnerle ilgili görüşmede şu konular konuşulabilir:

• Görünür lezyon veya başka belirti bulunup bulunmadığı
• Partnerin rahim ağzı taramalarının güncel olup olmadığı
• HPV aşısı geçmişi
• Başka cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar açısından risk
• Prezervatif ve bariyer yöntemlerinin sağlayabildiği kısmi koruma
• Tedavi döneminde cinsel temasla ilgili sağlık profesyoneli önerileri

Partnerde belirti yoksa aynı tedavinin uygulanması gerekmeyebilir. Uygun taramalar ve aşı gereksinimi ayrıca konuşulmalıdır.

Prezervatif HPV’ye karşı tam koruma sağlar mı?

Prezervatif, doğru ve düzenli kullanıldığında HPV dâhil bazı cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların aktarılma riskini azaltabilir. Ancak HPV prezervatifin kapatmadığı genital ve çevresel cilt alanlarında bulunabildiği için tam koruma sağlamaz.

Bu durum prezervatifin gereksiz olduğu anlamına gelmez. Prezervatif, HPV dışındaki birçok enfeksiyon ve istenmeyen gebelik açısından da koruyucu rol taşır.

Görünür lezyon bulunan cilt alanlarının doğrudan teması devam edebileceğinden yalnızca prezervatife güvenerek riskin sıfırlandığı düşünülmemelidir.

HPV aşısı mevcut enfeksiyonu tedavi eder mi?

Hayır. HPV aşısı mevcut genital siğili ortadan kaldıran veya yerleşmiş HPV enfeksiyonunu temizleyen bir tedavi değildir. Aşının amacı, kapsamındaki ve kişiyle henüz karşılaşmamış HPV tiplerine bağlı gelecekteki enfeksiyon riskini azaltmaktır.

Daha önce HPV veya genital siğil öyküsü bulunması, aşının hiçbir yarar sağlayamayacağı anlamına gelmez. Ancak beklenen yarar yaşa, önceki aşılara, maruziyet durumuna ve kişisel sağlık özelliklerine göre değişir.

Erkeklerde yaşa ve sağlık durumuna göre aşı değerlendirmesi erkeklerde HPV aşısı sayfasında ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

Hangi belirtilerde gecikmeden değerlendirme gerekir?

Aşağıdaki durumlarda kendi kendine ürün veya antibiyotik kullanmak yerine sağlık değerlendirmesi gerekir:

• Yeni ortaya çıkan genital veya anal kabarıklık
• Ağrılı kabarcık, açık yara veya ülser
• Penisten ya da anal bölgeden akıntı
• İdrar yaparken belirgin yanma
• Testiste ağrı veya şişlik
• Genital bölgede hızla yayılan kızarıklık
• Ateş, halsizlik veya kasık lenf düğümlerinde şişme
• Cinsel temas sonrasında gelişen yeni belirti
• Partnerde cinsel yolla bulaşan enfeksiyon saptanması
• Kanayan, sert, koyu renkli veya hızla büyüyen lezyon
• İyileşmeyen genital yara
• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalık veya tedavi
• Gebelik ya da çocuk sahibi olma planı

Şiddetli testis ağrısı, ani testis şişliği, idrar yapamama veya hızla ilerleyen doku şişliği acil değerlendirme gerektirebilir.

Muayeneye hazırlık

Muayeneye gelmeden önce şu bilgileri not edebilirsiniz:

• Belirtinin ilk fark edildiği tarih
• Lezyonun büyüyüp büyümediği veya sayısının değişip değişmediği
• Ağrı, kaşıntı, kanama, akıntı ve idrar yakınmaları
• Son dönemde kullanılan krem, antibiyotik veya diğer ürünler
• Önceki HPV, genital siğil veya başka enfeksiyon öyküsü
• HPV ve hepatit aşılarının durumu
• Partnerde bilinen bir enfeksiyon veya belirti
• Bağışıklık sistemini etkileyen hastalık ve ilaçlar

Lezyona yakıcı madde sürmek, kesmek, koparmak veya muayeneden hemen önce birden fazla krem kullanmak görünümü değiştirebilir ve tanıyı güçleştirebilir.

Genital enfeksiyonlarda hangi doktora başvurulur?

Genital lezyonun yerine, belirtilere ve kişinin cinsiyetine göre üroloji, dermatoloji ve zührevi hastalıklar, kadın hastalıkları ve doğum, enfeksiyon hastalıkları veya genel cerrahi değerlendirmesi gerekebilir.

Erkekte penis, skrotum, idrar kanalı ve eşlik eden ürolojik yakınmalar üroloji değerlendirmesini gerektirebilir. Cilt hastalığı olasılığı veya tanısı belirsiz lezyonlarda dermatoloji; rahim ağzı taraması ve kadın genital sistemi için kadın hastalıkları ve doğum alanı önemlidir.

Hangi bölüme başvurabileceğiniz hakkında genital siğile hangi doktor bakar? yazısından bilgi alabilirsiniz.

İlgili yazılar

Ayrıntılı bilgi için ilgili yazılara bakabilirsiniz:

• Genital siğil ve HPV
• Genital siğil belirtileri nelerdir?
• Makat çevresindeki siğiller ve anal kanal değerlendirmesi
• Peniste sivilce benzeri kabarıklıklar
• Erkeklerde HPV testi ve sonuçların sınırları
• HPV nasıl bulaşır?
• Genital siğil nasıl geçer?
• Genital siğil tedaviden sonra tekrarlar mı?
• Genital siğile hangi doktor bakar?
• HPV partnerler arasında nasıl yönetilir?
• Erkeklerde HPV aşısı

Bilgilendirme

Önceki testlerinizi ve kullanılan ilaçları görüşmeye getirin. Ani şiddetli testis ağrısı, ateşle birlikte belirgin kötüleşme veya idrar yapamama varsa planlı randevuyu beklemeyin. Her kabarıklık HPV olmadığı gibi, belirti olmaması da bütün enfeksiyonları dışlamaz.