Genital Siğil Tedaviden Sonra Tekrarlar mı?

Bu içerik, Üroloji Uzmanı Op. Dr. Cem Özlük’ün tıbbi bilgilendirme çerçevesiyle hazırlanmıştır.

Evet, genital siğiller tedaviyle tamamen görünmez hâle geldikten sonra aynı veya yakın bölgede yeniden oluşabilir. Tekrar özellikle tedaviden sonraki ilk üç ayda daha sık görülür; ancak daha geç dönemde de ortaya çıkabilir. Bunun temel nedeni, siğili ortadan kaldıran tedavilerin HPV enfeksiyonunu her durumda aynı anda ve kesin olarak sonlandırmamasıdır. Tekrar görülmesi doğrudan tedavinin yanlış yapıldığını veya partnerden yeniden bulaş olduğunu göstermez.

Genital siğil neden tekrar çıkar?

Genital siğil tedavileri görünür lezyonu ortadan kaldırmayı amaçlar. Dondurma, elektrocerrahi, cerrahi çıkarma, kontrollü kimyasal uygulama veya reçeteli topikal tedavi sonucunda siğil kaybolabilir; fakat çevredeki görünümü normal dokuda HPV bir süre daha bulunabilir.

Tedaviden sonra yeniden siğil görülmesi şu olasılıklarla ilişkili olabilir:

• Görünür lezyon giderildiği hâlde HPV’nin çevredeki hücrelerde bulunmayı sürdürmesi
• Tedavi sırasında fark edilemeyecek kadar küçük lezyonların sonradan belirginleşmesi
• Bazı lezyonların uygulanan tedaviye tam yanıt vermemesi
• Bağışıklık yanıtının HPV’yi yeterince baskılayamaması
• İlk değerlendirmede görülmeyen iç veya ulaşılması zor lezyonların bulunması
• Yeni bir HPV teması yaşanması
• İlk oluşumun veya yeni çıkan kabarıklığın genital siğil olmaması

Bu olasılıklar yalnızca siğilin ne zaman çıktığına veya görünümüne bakılarak birbirinden kesin biçimde ayrılamaz.

Genital siğil en çok ne zaman tekrarlar?

Tekrarlar özellikle görünür siğiller giderildikten sonraki ilk üç ayda sık görülür. Bu dönem, kalan HPV enfeksiyonunun veya önceden fark edilmeyen küçük lezyonların belirginleşebildiği bir süreçtir.

Bununla birlikte üç ay kesin bir sınır değildir. Siğil:

• İlk haftalarda,
• Birkaç ay sonra,
• Daha uzun bir belirtisiz dönemin ardından

yeniden ortaya çıkabilir.

Her hasta için “şu süreden sonra kesinlikle tekrarlamaz” denebilecek bir zaman noktası yoktur. Uzun süre yeni siğil görülmemesi olumlu bir durumdur; ancak HPV’nin kesin olarak hangi tarihte ortadan kalktığını kanıtlamaz.

Siğilin tekrar etmesi tedavinin başarısız olduğu anlamına mı gelir?

Her zaman değil. Görünür lezyonun tedaviyle ortadan kalkması ve daha sonra yeni bir siğil oluşması, başlangıçtaki işlemin mutlaka yanlış veya yetersiz yapıldığını göstermez.

Tedavinin sonucu iki farklı düzeyde değerlendirilmelidir:

1. Görünür siğilin tedaviye verdiği yanıt
2. İzlem döneminde yeni lezyon gelişip gelişmemesi

İlk lezyon tamamen giderildiği hâlde HPV ile ilişkili yeni bir oluşum ortaya çıkabilir. Buna karşılık tedavi edilen lezyon hiç küçülmemiş, aynı noktada kalmış veya hızla yeniden büyümüşse tanı ve tedavi yönteminin yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.

Tekrarlayan siğil, partnerden yeniden bulaştığı anlamına gelir mi?

Hayır. Tedaviden sonra yeniden siğil görülmesi, tek başına partnerden yeniden HPV bulaştığını kanıtlamaz.

HPV:

• Belirti vermeden bulunabilir,
• Siğiller ortaya çıkmadan aylar veya daha uzun süre önce edinilmiş olabilir,
• Partnerlerden yalnızca birinde görünür siğil oluşturabilir,
• Tedavi sonrasında bir süre daha dokuda bulunabilir.

Bu nedenle yeni bir siğilden hareketle bulaşın kaynağı, zamanı veya partnerlerin sadakati hakkında sonuç çıkarılamaz. Mevcut bir HPV enfeksiyonuna bağlı tekrar ile yeni HPV temasını muayene görünümü üzerinden kesin biçimde ayırmak çoğu zaman mümkün değildir.

Partner iletişimi ve değerlendirme sınırları HPV partnerler arasında nasıl yönetilir? sayfasında ele alınmıştır.

Tekrarlama olasılığını hangi etkenler artırabilir?

Genital siğilin tekrarını tek bir neden belirlemez. Olasılıkla ilişkili olabilecek etkenler şunlardır:

• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar
• Organ nakli veya bağışıklığı etkileyen ilaç kullanımı
• HIV enfeksiyonu
• Çok sayıda, büyük veya geniş alana yayılmış siğiller
• İdrar kanalı ya da anal kanal gibi görülmesi ve tedavisi daha güç yerleşimler
• Tedavinin önerilen biçimde tamamlanmaması
• Belirgin yan etkiler nedeniyle tedaviye uzun süre ara verilmesi
• Önceki tedavilere yetersiz yanıt
• Sigara kullanımı

Sigara kullanımı, HPV enfeksiyonunun kalıcılığı ve daha yüksek genital siğil tekrarıyla ilişkilendirilmiştir. Bununla birlikte sigarayı bırakmanın belirli bir kişide nüksü kesin olarak önleyeceği söylenemez. Sigarayı bırakmak genel sağlık açısından önemlidir; siğilin yeniden oluşmasını tek başına önleyen bir tedavi olarak sunulmamalıdır.

Tedavi yöntemi tekrar olasılığını belirler mi?

Kullanılan yöntem tekrar olasılığını etkileyebilir; ancak herkes için nüksü en az olan tek bir yöntem gösterilememiştir. Araştırmaların hasta grupları, tedavi protokolleri ve izlem süreleri farklı olduğu için yöntemler arasında kesin bir sıralama yapmak güçtür.

Muayenehanede kondilom tedavisinde lazer yöntemleri ağırlıklı olarak kullanılabilir. Lazer görünür lezyonları hedefler; çevredeki dokuda HPV bulunma ihtimalini veya ileride yeni siğil oluşmasını sıfırlamaz. Tekrarlayan lezyonda aynı yöntemin otomatik olarak uygulanması yerine tanı, yerleşim, yaygınlık, bağışıklık durumu ve önceki iyileşme süreci yeniden gözden geçirilir.

Tedavi seçilirken yalnızca tekrar olasılığı değil, şu noktalar birlikte değerlendirilir:

• Lezyonun sayısı, büyüklüğü ve yapısı
• Anatomik yerleşim
• Daha önce kullanılan yöntemler
• Tedaviye verilen yanıt
• Oluşabilecek ağrı ve doku reaksiyonu
• İz veya renk değişikliği riski
• Gebelik ve bağışıklık durumu
• Kişinin tedaviyi uygulayabilme ve kontrole gelebilme olanağı

Bir yöntemin siğili tek seansta kaldırabilmesi, HPV’yi tamamen temizlediği veya tekrar ihtimalini ortadan kaldırdığı anlamına gelmez. Tedavi seçeneklerinin kapsamı genital siğil nasıl geçer? sayfasında açıklanmıştır.

Tekrarlayan genital siğile aynı tedavi yeniden uygulanır mı?

Her zaman aynı tedavinin tekrarlanması gerekmez. Daha önce etkili olan yöntem bazı durumlarda yeniden kullanılabilir; ancak karar yeni lezyonların özelliklerine göre verilmelidir.

Yöntem değişikliği şu durumlarda gündeme gelebilir:

• Tam tedavi süresine rağmen yeterli küçülme olmaması
• Lezyonların kısa sürede yeniden büyümesi
• Yeni siğillerin farklı bir anatomik alanda ortaya çıkması
• Uygulanan tedavinin ağır tahriş veya yara oluşturması
• Siğillerin sayı veya büyüklüğünün artması
• İç yerleşimli lezyondan şüphelenilmesi
• Tanının belirsiz hâle gelmesi
• Bağışıklık sistemini etkileyen yeni bir durumun bulunması

Aynı ilacı süresiz kullanmak veya işlemleri iyileşmeye zaman tanımadan tekrarlamak doku hasarı ve iz riskini artırabilir.

Tekrar eden her kabarıklık genital siğil midir?

Hayır. Tedavi bölgesinde oluşan her kabarıklık yeni siğil değildir.

Tedaviden sonra görülebilen oluşumlar arasında şunlar bulunabilir:

• İyileşme dokusu
• Kabuklanma veya geçici şişlik
• Kıl kökü iltihabı
• Deri uzantısı
• Yara izi
• Molluscum contagiosum
• Normal anatomik yapılar
• Farklı deri hastalıkları

Kabarıklığın evde kesilmesi, koparılması veya yakıcı ürünle tedavi edilmeye çalışılması tanıyı güçleştirebilir ve sağlıklı dokuda yara oluşturabilir. Özellikle görünümü önceki siğillerden farklıysa değerlendirme yapılmadan aynı tedaviye başlanmamalıdır.

HPV testi siğilin tekrar edip etmeyeceğini gösterir mi?

Hayır. Mevcut HPV testleri, bir genital siğilin gelecekte tekrar edip etmeyeceğini güvenilir biçimde öngörmez.

Ayrıca dış genital siğili bulunan kişide HPV tipini belirlemek çoğu zaman:

• Genital siğil tanısını doğrulamak,
• Tedavi yöntemini seçmek,
• Tekrarın kaynağını saptamak,
• Bulaş zamanını belirlemek

için gerekli değildir.

Rahim ağzı taraması amacıyla kullanılan HPV testleri ile dış genital siğillerin değerlendirilmesi aynı süreç değildir. Kişinin yaşına, anatomisine ve ulusal tarama programına uygun kontroller genital siğil bulunmasından bağımsız olarak sürdürülmelidir.

HPV aşısı tedavi sonrası tekrarı önler mi?

HPV aşısı mevcut siğili veya var olan HPV enfeksiyonunu tedavi etmez. Aşı, kişinin henüz karşılaşmadığı aşı kapsamındaki HPV tiplerine karşı koruma sağlayabilir; ancak mevcut genital siğilin yeniden çıkmayacağı anlamına gelmez.

Genital siğil tedavisine aşı eklenmesinin nüksü önleyip önlemediğine ilişkin kanıt kesin değildir. Bu nedenle aşı, “tedaviden sonra siğili bir daha çıkarmayan uygulama” şeklinde sunulmamalıdır.

Aşı uygunluğu yaş, önceki dozlar ve bireysel sağlık durumu çerçevesinde ayrıca değerlendirilir. Ayrıntılı bilgi erkeklerde HPV aşısı hakkında bilgilendirme sayfasında yer almaktadır.

Tekrarı kesin olarak önlemek mümkün müdür?

Hayır. Genital siğilin yeniden oluşmasını kesin olarak önleyen bir ilaç, işlem veya ev yöntemi yoktur.

Riski azaltmaya ve yeni lezyonları erken fark etmeye yardımcı olabilecek yaklaşım şunları içerir:

• Planlanan tedaviyi önerilen biçimde tamamlamak
• Kontrolleri aksatmamak
• Yeni kabarıklıkları kesmemek, koparmamak veya yakmamak
• Tedavi alanındaki yaranın iyileşmesine zaman tanımak
• Bağışıklığı etkileyen hastalık ve ilaçları sağlık profesyoneline bildirmek
• Sigara kullanılıyorsa bırakma desteği almak
• Yeni lezyonları erken dönemde değerlendirmek
• Bariyer yöntemlerinin riski azaltabildiğini fakat tam koruma sağlamadığını bilmek
• Uygun kişilerde HPV aşı durumunu değerlendirmek

“Bağışıklık güçlendirici” adıyla satılan takviye veya bitkisel ürünlerin genital siğil tekrarını kesin olarak engellediği gösterilmemiştir.

Tedaviden sonra rutin kontrol gerekli midir?

Kontrol gereksinimi kişiye ve uygulanan tedaviye göre değişir. Herkes için geçerli tek bir takip takvimi bulunmamaktadır.

Kontrol şu amaçlarla planlanabilir:

• Tedavi edilen alanın iyileşmesini değerlendirmek
• Tam kaybolmayan lezyonları belirlemek
• Yeni oluşumları erken fark etmek
• Yan etkileri değerlendirmek
• Gerekirse tedavi yöntemini değiştirmek
• Tanıdan şüphe edildiğinde biyopsi ihtiyacını değerlendirmek
• İç yerleşimli lezyon olasılığını incelemek

Bağışıklığı baskılanmış kişilerde tekrar daha sık olabileceğinden takip yaklaşımı farklılaşabilir. Kişinin kendi kendine gözlemi yararlıdır; ancak sürekli kontrol etme, dokuyu sıkma veya kazıma tahrişe ve gereksiz kaygıya yol açabilir.

Hangi durumda yeniden değerlendirme gerekir?

Tedavi sonrasında yeni bir kabarıklık fark edilmesi değerlendirme için yeterli bir nedendir; ancak aşağıdaki bulgular varsa değerlendirme ertelenmemelidir:

• Lezyonun hızla büyümesi
• Kendiliğinden veya tekrarlayan kanama
• Açık yara ya da ülser gelişmesi
• Belirgin sertlik
• Düzensiz sınır veya koyu renk değişikliği
• Sürekli ya da şiddetli ağrı
• Kötü kokulu veya iltihaplı akıntı
• İdrar akımında zayıflama ya da çatallanma
• Anal kanama veya kanal içinde kitle hissi
• Uygun tedaviye rağmen düzelmeme
• Tedavi sırasında kötüleşme
• Bağışıklık sisteminin baskılanmış olması
• Yeni oluşumun önceki siğillerden farklı görünmesi

Bu özellikler tek başına kanser anlamına gelmez. Ancak genital siğil dışında bir hastalığın bulunup bulunmadığının değerlendirilmesini ve gerektiğinde biyopsiyi gündeme getirebilir.

Sık Sorulan Sorular

Genital siğil kaç kez tekrarlar?

Bunun sabit bir sayısı yoktur. Bazı kişilerde tedaviden sonra hiç yeni siğil görülmezken bazı kişilerde bir veya birden fazla tekrar yaşanabilir. Lezyonların yaygınlığı, bağışıklık durumu ve tedaviye yanıt bu süreci etkileyebilir.

Üç ay siğil çıkmazsa HPV tamamen geçmiş midir?

Hayır. İlk üç ay tekrarların sık görüldüğü dönemdir; ancak üç ay boyunca siğil çıkmaması HPV’nin kesin olarak ortadan kalktığını gösteren bir test değildir. Daha geç dönemde yeni lezyon oluşması mümkündür.

Siğilin aynı yerde çıkması kökünün kaldığını mı gösterir?

Genital siğilin bitki kökü gibi çıkarılması gereken bir kökü yoktur. Aynı bölgede yeniden oluşması, çevrede HPV ile enfekte hücrelerin bulunması veya fark edilmeyen küçük bir lezyonun belirginleşmesiyle ilişkili olabilir.

Tekrar eden genital siğil kanser belirtisi midir?

Tekrar tek başına kanser anlamına gelmez. Genital siğiller genellikle kansere yol açan tiplerden farklı HPV tipleriyle ilişkilidir. Bununla birlikte sert, koyu renkli, ülserleşmiş, kanayan veya tedaviye dirençli oluşumlarda tanının yeniden değerlendirilmesi gerekir.

Siğiller tekrar ederse partner de tedavi olmalı mı?

Partnerde görünür lezyon bulunmadan aynı siğil tedavisinin uygulanması uygun değildir. Partner, mevcut lezyonlar ve diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar açısından değerlendirme alabilir; ancak yalnızca bir kişide tekrar geliştiği için diğer partnere gelişigüzel ilaç veya işlem uygulanmamalıdır.

Bilgilendirme

Bu sayfa genel sağlık bilgilendirmesi amacı taşır; kişisel tanı, test veya tedavi önerisi değildir. Genital siğiller görünür lezyonlar giderildikten sonra yeniden oluşabilir. Tekrar, tedavinin mutlaka yanlış yapıldığını veya partnerden yeniden bulaş olduğunu kanıtlamaz. Yeni, değişen, kanayan, sertleşen ya da tedaviye yanıt vermeyen genital oluşumlar sağlık profesyoneli tarafından değerlendirilmelidir.

Tıbbi uygunluk notu

Bu konuda izlenecek yaklaşım; kişinin sağlık öyküsü, muayene bulguları, mevcut şikâyetleri ve tıbbi uygunluk sınırları birlikte ele alınarak belirlenir. İnternet üzerinden okunan bilgiler tek başına tanı veya kişiye özel tedavi kararı yerine geçmez.

Kaynaklar

• Centers for Disease Control and Prevention. Anogenital Warts - STI Treatment Guidelines.
• Centers for Disease Control and Prevention. Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines.