Hasta bilgilendirme rehberi

İdrar akım testi nasıl yapılır?

Üroflowmetride idrarınızı ölçüm yapan özel bir kaba yaparsınız. İşeme bittikten sonra mesanede ne kadar idrar kaldığı gerekiyorsa ayrı bir ölçümle kontrol edilir.

Yapay zeka araçları

Bu İçeriği Yapay Zeka ile Özetle

Sayfanın başlığı, ana konuları ve kaynak bağlantısı seçtiğiniz araca hazır bir soruyla aktarılır.

Bu sayfada

İdrar akım testi için bir cihazın üzerine uzanmanız gerekmez. Tuvalet benzeri bir alanda, ölçüm yapan bir hazneye idrarınızı yaparsınız. Üroflowmetri denen bu test, idrarın ne hızla aktığını, akımın ne kadar sürdüğünü ve çıkan miktarı kaydeder. Testin sonunda mesanenin boşalıp boşalmadığı da merak ediliyorsa, içeride kalan idrar ayrı olarak ölçülür.

İnceleme genellikle idrar akımı zayıfladığında, işeme kesik kesik olduğunda veya mesanenin tam boşalmadığı hissi varsa istenir. En işe yarayan kayıt, kendinizi aşırı sıkıştırmadan ve ıkınmadan, her zamanki gibi idrar yapabildiğiniz kayıttır. Sonucun değerlendirilmesinde test günü evdeki işemenize ne ölçüde benzediği de önem taşır.

Teste giderken mesane ne kadar dolu olmalı?

Randevuya, idrarınız gelmiş ama rahatça bekleyebileceğiniz şekilde gitmeniz istenebilir. Testi yapan birim ne zaman sıvı içeceğinize dair talimat verdiyse onu izleyin. Herkes için geçerli bir litre veya bardak sayısı yoktur. Çok kısa sürede fazla su içerek kendinizi ağrılı biçimde sıkıştırmanız gerekmez. Herhangi bir sağlık sorunu nedeniyle sıvı kısıtlamanız varsa önceden birime bildirin.

Yolda idrarınızı tutmakta zorlanıyorsanız bunu görevliye erken söyleyin. Bazı birimlerde işeme ölçümü öne alınabilir veya biraz daha beklemeniz, su içmeniz ve mesaneniz dolunca denemeniz istenebilir. Randevudan önce tuvalete girmek zorunda kalmanız test hakkınızı kaybettiğiniz anlamına gelmez. Ölçümün zamanlamasını görevliyle yeniden planlayabilirsiniz. Princess Alexandra Hospital hasta rehberi, ulaşım sırasında sıkışma veya beklemeyle ilgili durumlarda ekibe haber verilmesini önerir.

Yalnızca basit akım testi planlandıysa idrar kanalına sonda yerleştirilmesi ya da anestezi gerekmez. Aynı randevuda başka bir test varsa onun hazırlığı ayrı olabilir. Düzenli ilaçlarınızı kendi kararınızla kesmeyin. Özellikle idrar söktürücü veya işemeyi etkileyebilecek bir ilaç kullanıyorsanız adını ve son aldığınız saati bildirmeniz yeterli olabilir.

Ölçüm sırasında ve hemen sonrasında

Özel alana geçtiğinizde görevli hangi hazneyi kullanacağınızı anlatır. Her zamanki gibi işeyin. Daha iyi bir sonuç almak için karnınızı sıkıp itmeyin veya akımı özellikle kesip yeniden başlatmayın. İşemek için genellikle oturuyorsanız, ölçüm düzeneği uygunsa bunu önceden söyleyebilirsiniz. Ortam nedeniyle yeterince rahatlayamadıysanız veya o gün akımınız evdekinden belirgin şekilde farklıysa test bittikten sonra bunu belirtin.

Ölçüm haznesi, idrar geldikçe akımın zamana göre nasıl değiştiğini kaydeder. İşeme başladıktan sonra akımın yükselmesi, en yüksek noktaya ulaşması ve yavaşlayarak sona ermesi raporda bir çizgi olarak görülebilir. Çizginin şekli tek başına hastalık adı vermez. Eğrinin anlamı, toplam çıkan miktar ve ölçümün alıştığınız işemeyi ne kadar yansıttığıyla birlikte düşünülür.

İşeme sonrası kalan idrar da ölçülecekse genellikle hemen ardından alt karın üzerinden ultrasonla bakılır. İki sonucun ayrı olması önemlidir. Akım ölçümü dışarı çıkan idrarı kaydeder. Kalan idrar ölçümü ise siz işemeyi bitirdiğinizde mesanenin içinde ne kadar idrar bulunduğunu tahmin eder. NIDDK’nın ürodinamik testler rehberinde bu iki ölçüm ayrı yöntemler olarak açıklanır.

Rapordaki Qmax, işenen hacim ve PVR neyi gösterir?

Örneğin raporda akım hızı düşük ve işenen miktar da azsa, önce testin nasıl gerçekleştiği sorulur. Tuvalete kısa süre önce gitmiş ya da alışılmadık bir ortamda tam gevşeyememiş olabilirsiniz. Başka bir örnekte, alıştığınız kadar idrar yapmış olmanıza rağmen hem akım düşük hem de mesanede kalan miktar yüksek çıkabilir. Bu durumda eksik boşalmanın nedeni araştırılır. Benzer sayılar farklı yakınmalarla birlikte geldiğinde sonraki adım da değişebilir.

Eğri düzleşmiş veya kesik görünüyorsa

Rapor kâğıdındaki eğrinin yatay ekseni zamanı, dikey ekseni idrarın akma hızını gösterir. Akım bir süre düşük düzeyde kalırsa eğri yassı görünebilir. İdrar akışı durup yeniden başlıyorsa kayıtta birden fazla tepe oluşabilir. Bunlar muayenede konuşulabilecek gözlemlerdir. Çizgiye bakarak prostat büyümesi, idrar kanalı darlığı veya mesane kasında zayıflık arasında karar verilemez.

Eğri üzerinde tek ve çok sivri bir yükselme varsa, sonuçtaki en yüksek sayının gerçek akımı ne ölçüde yansıttığını görevliden öğrenebilirsiniz. Hazneye ulaşan akımın ölçüm sırasında kesilmesi veya işemenin olağan dışı gerçekleşmesi kaydı etkileyebilir. Her gün benzer sorun yaşayan biriyle bu durumu yalnız test ortamında yaşayan birinin raporunu aynı şekilde okumamak gerekir.

Avrupa Üroloji Derneğinin erişkin erkeklerdeki alt idrar yolu yakınmalarına ilişkin kılavuzu, işenen hacim 150 mL’nin altındaysa veya ölçümdeki akım hızı ya da akım şekli olağan işemeyi yansıtmıyorsa testin tekrarlanmasını faydalı bulur. Bu sayı, evden çıkmadan önce içmeniz gereken sıvı miktarı veya kişisel bir tanı sınırı değildir. Rapordaki sayıyı testin yapıldığı koşullarla ele almak gerekir. EAU tanısal değerlendirme kılavuzu

Akım düşükse neden hemen prostat tedavisine başlanmaz?

İdrar akımı, mesanenin idrarı itme gücüyle idrarın geçtiği yolun direncine bağlıdır. Düşük akım, mesane çıkımındaki bir darlıktan kaynaklanabileceği gibi mesanenin yeterince kasılamamasıyla da ilişkili olabilir. Her iki durumda da zayıf akım görülebilir. Üroflowmetri, bu olasılıklar arasında tek başına ayrım yapamaz. Prostatın büyük görünmesi de işeme yakınmasının kesin nedenini göstermez.

Ölçüm sonucunu değerlendirirken geceleri ne kadar sık idrara kalktığınız, akımın ne zamandır zayıf olduğu ve işeme sonunda zorlanıp zorlanmadığınız sorulabilir. Prostat rehberimizde idrar yakınmaları ve istenebilecek diğer testler ele alınıyor. Gerektiğinde idrar tahlili, muayene, ultrason veya daha ayrıntılı işeme incelemeleri değerlendirmeye eklenir. Hangi incelemenin gerektiği, ilk ölçümün ne ölçüde güvenilir olduğuna ve yanıtlanması gereken klinik soruya göre değişir.

Bazen akım ölçümü belirgin sorun göstermediği hâlde hasta gece sık idrara kalktığını veya tuvalete yetişemediğini anlatır. Bu durumda akım testinin normal görünmesi, yakınmayı ortadan kaldırmaz. İdrarın ne zaman geldiği, miktarların gün içinde nasıl değiştiği ve sıkışma hissi gibi bilgiler, başka bir değerlendirmeye gerek olup olmadığını anlamaya yardım eder. Bazı hastalarda kısa süreli işeme günlüğü bu yüzden istenir.

Daha ayrıntılı ölçüme ne zaman geçilir?

Akım testi düşük bir hız gösterebilir, ancak mesanenin idrarı çıkarırken ne kadar basınç oluşturduğunu ölçmez. Hekim, belirli bir tedavi kararı için mesanenin kasılma gücüyle çıkış direncini birbirinden ayırmaya ihtiyaç duyarsa basınç-akım incelemesi değerlendirebilir. Bu, daha ayrıntılı bir ürodinami testidir. Basit akım ölçümüne göre hazırlığı ve uygulaması değişebilir. İlk rapordaki her sapmada bu inceleme gerekmez.

Kalan idrar miktarı beklenenden fazlaysa ölçümün ne zaman yapıldığı da görüşülebilir. İşeme ile ultrason arasına uzun süre girdiyse mesane yeniden dolmaya başlar. Üst üste ölçümler farklı çıktığında tek raporu esas almak yerine, ölçüm aralığına ve o gün ne kadar idrar yapabildiğinize bakılır. Kontrole giderken hem ölçüm çıktısını hem de yanındaki ultrason sonucunu götürmeniz iki sayının birlikte değerlendirilmesini kolaylaştırır.

İlk raporda “tekrar önerilir” yazması, bir hastalık bulunduğu anlamına gelmeyebilir. Bazen ikinci ölçümün amacı yalnızca ilk denemede az çıkan hacim nedeniyle oluşan belirsizliği gidermektir. Bir sonraki randevuda ilk kez nasıl hazırlandığınızı söyleyin. Örneğin idrarınız gelmeden ölçüme alındıysanız veya çok sıkıştığınız için olağan biçimde işeyemediyseniz bu bilgi, ikinci ölçümü planlayan ekibin işine yarar. Sonuçların anlamlı biçimde karşılaştırılabilmesi için raporda koşulların bilinmesi sayıların kendisi kadar değerlidir.

Sonuç görüşmesine nasıl hazırlanabilirsiniz?

Eski ultrason veya akım raporunuz varsa götürün. İki rapor karşılaştırılacaksa ikisinde de ne kadar idrar yapıldığına bakılır. Beraberinde kullanılan ilaçların listesi ve sizi en çok zorlayan yakınmayı tarif eden kısa bir not yararlı olur. “Düşük akım” ifadesini günlük hayat üzerinden anlatmak, örneğin aynı işemenin birkaç kez kesilmesi ya da uzun sürmesi, tek başına “idrarım zayıf” demekten daha fazla bilgi verebilir.

Testten sonra “Bu ölçümde işenen miktar yeterli miydi?” ve “Mesanede kalan idrar da ölçüldü mü?” diye sorabilirsiniz. Bu iki soru, raporun hangi bölümünü doğru yorumlayabileceğinizi netleştirir. İlk kez başvuruyorsanız üroloji muayenesine hazırlık rehberinde götürülebilecek belgeler ve görüşme akışı anlatılıyor. Antalya’da rutin görüşme için iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz.

İdrar yapma isteğiniz olduğu hâlde hiç idrar çıkaramıyorsanız, özellikle alt karında ağrı ve şişkinlik başladıysa planlanan akım testi randevusunu beklemeyin. Bu durum acil değerlendirme gerektirir. NIDDK idrar retansiyonu bilgileri

Sık sorulan sorular

Üroflowmetri için aç gelmek gerekir mi?

Tek başına üroflowmetri genellikle açlık gerektirmez. Aynı randevuda başka bir işlem planlandıysa hazırlık değişebilir. Sıvı alımı ve mesane doluluğu için size verilen talimatı izleyin.

Mesanede idrar kalması kesin olarak tıkanıklık anlamına gelir mi?

Hayır. Mesane yeterince kasılamadığında da idrar kalabilir. Ölçüm koşulları, yakınmalarınız ve diğer bulgular görülmeden neden hakkında karar verilmez.

İdrar akım testi ile ürodinami aynı mı?

Üroflowmetri, idrar akımını ölçen basit bir ürodinamik incelemedir. Mesane basıncının ölçüldüğü daha ayrıntılı ürodinami testleri farklı sorulara yanıt verir ve bazıları sonda kullanılarak yapılır.

Tıbbi Kaynaklar4 kaynak

Site işlevleri için gerekli çerezler her zaman açıktır. Diğer kategorileri siz seçebilirsiniz.

AraWhatsAppRandevu