Durduk Yere Sperm Gelmesi

“Durduk yere sperm gelmesi” diye tarif edilen durum her zaman sperm veya meni çıkışı anlamına gelmez. Penisten gelen sıvı; cinsel uyarılmayla oluşan normal pre-ejakülat, boşalma ile ilişkili bir salgı veya üretradan kaynaklanan anormal akıntı olabilir. Yeni başlayan, tekrarlayan ya da yanma, ağrı, kaşıntı, kötü kokulu/bulanık akıntı gibi belirtilerin eşlik ettiği durumlarda özellikle üretrit ve cinsel yolla bulaşabilen enfeksiyonlar açısından değerlendirme gerekebilir.

Penisten gelen her sıvı sperm veya meni midir?

Hayır.

Sperm, erkek üreme hücresidir. Meni, sperm hücreleri ile prostat ve diğer yardımcı bezlerden gelen sıvıların oluşturduğu ejakülattır.

Penisin ucunda görülen her sıvı ise meni değildir.

Örneğin cinsel uyarılma sırasında, orgazm ve boşalmadan önce az miktarda berrak sıvı görülebilir. Buna pre-ejakülat denir. Pre-ejakülat semen ile aynı şey değildir.

Buna karşılık cinsel uyarılma olmadan ortaya çıkan, alışılmışın dışında veya tekrarlayan sıvı çıkışı üretral akıntı olabilir.

Bu nedenle yalnız görünüşüne bakarak “sperm geliyor” sonucuna varmak doğru değildir.

Pre-ejakülat ile anormal akıntı arasındaki fark nedir?

Pre-ejakülat genellikle:

• cinsel uyarılma sırasında ortaya çıkar,
• berrak ve renksizdir,
• küçük miktardadır,
• yanma veya ağrıya eşlik etmez.

Üretral akıntı ise cinsel uyarılma olmadan da görülebilir ve kıvamı değişken olabilir.

Akıntı:

• berrak veya sulu,
• beyazımsı,
• bulanık,
• sarı veya yeşilimsi

görünebilir.

Ancak bu özelliklerden hiçbiri tek başına tanı koydurmaz.

Önemli olan sıvının ne zaman ortaya çıktığı, yeni olup olmadığı ve başka belirtilerin eşlik edip etmediğidir.

Üretrit nedir?

Üretrit, idrarı ve erkekte meniyi vücudun dışına taşıyan üretranın iltihaplanmasıdır.

Üretrit enfeksiyona bağlı olabileceği gibi enfeksiyon dışındaki tahriş veya yaralanmalarla da gelişebilir.

Üretritte görülebilen belirtiler arasında:

• penisten akıntı,
• idrar yaparken yanma,
• üretra içinde kaşıntı veya rahatsızlık,
• penis ucunda hassasiyet veya kızarıklık,
• idrar yaparken ağrı

bulunabilir.

Bazı kişilerde belirtiler hafif olabilir. Bu nedenle akıntının olmaması veya az olması enfeksiyonu tek başına dışlamaz.

Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar akıntıya neden olabilir mi?

Evet.

Erkeklerde uretral akıntının önemli nedenlerinden biri cinsel temasla bulaşabilen enfeksiyonlardır.

Bunların arasında özellikle:

• Neisseria gonorrhoeae — gonore,
• Chlamydia trachomatis — klamidya,
• Mycoplasma genitalium

yer alabilir.

Bazı olgularda Trichomonas vaginalis veya daha farklı mikroorganizmalar da araştırılabilir.

Bununla birlikte penisten akıntı bulunması kişinin mutlaka cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyonu olduğu anlamına gelmez.

Uretritin enfeksiyon dışı nedenleri de vardır.

Enfeksiyon dışındaki nedenler nelerdir?

Üretrada tahriş veya inflamasyon her zaman mikroorganizmaya bağlı değildir.

Bazı durumlarda:

• yakın zamanda yapılan üretral girişimler,
• sonda veya benzeri mekanik irritasyon,
• yoğun sürtünme,
• üretranın tekrarlayan biçimde sıkılması veya kontrol edilmesi,
• bazı kimyasal tahriş ediciler

üretral yakınmalara yol açabilir.

Bu nedenle yalnız belirtilere bakarak kendi kendine antibiyotik başlanması doğru değildir.

Özellikle tekrarlayan belirtilerde gerçek nedenin belirlenmesi önemlidir.

Akıntının rengi hastalığın ne olduğunu gösterir mi?

Tek başına göstermez.

EAU kılavuzu uretral akıntıyı klinik olarak sulu-berrak, beyazımsı-opak veya sarı-yeşil pürülan görünümde tarif edebilmektedir.

Ancak akıntının rengi:

• hangi mikroorganizmanın bulunduğunu,
• enfeksiyonun şiddetini,
• hangi ilacın gerekli olduğunu

tek başına belirleyemez.

Örneğin gonore daha belirgin pürülan akıntıyla ilişkilendirilebilse de yalnız görüntüye bakılarak gonore tanısı konulmaz.

Laboratuvar değerlendirmesi gerekir.

İdrar yaparken yanma da varsa ne düşünülür?

Penisten akıntıya idrar yaparken:

• yanma,
• batma,
• ağrı

eşlik etmesi uretral inflamasyon olasılığını artırır.

Penis ucunda kaşıntı veya hassasiyet de görülebilir.

Bu belirtiler uretritte sık görülür ancak tek başına hangi etkenin bulunduğunu göstermez.

İdrar yolu enfeksiyonları ve diğer ürolojik sorunlar da idrarda yanma gibi belirtilere neden olabileceği için değerlendirme belirtilerin tamamına göre yapılır.

Tanıda hangi testler kullanılabilir?

Değerlendirme genellikle öykü ve muayeneyle başlar.

Özellikle:

• akıntının ne zamandır olduğu,
• cinsel uyarılmayla ilişkisi,
• yakın zamanda korunmasız cinsel temas,
• yeni partner,
• idrar yaparken yanma,
• testis veya kasık ağrısı,
• daha önce kullanılan ilaçlar

sorgulanabilir.

Şüpheli uretritte güncel EAU rehberi, özellikle klamidya ve gonore için nükleik asit amplifikasyon testi (NAAT) yapılmasını önerir.

Erkeklerde ilk idrar akımından alınan örnek bu testler için kullanılabilir.

Gerekli durumlarda:

• uretral örnek,
• mikroskobik inceleme,
• kültür,
• farklı enfeksiyonlara yönelik ek moleküler testler

kullanılabilir.

Hangi testlerin gerekli olduğu klinik duruma göre değişir.

Mycoplasma genitalium testi herkese yapılır mı?

Her uretral yakınmada aynı test panelinin yapılması gerekmez.

Özellikle belirtilerin tedavi sonrasında sürmesi veya tekrarlaması durumunda Mycoplasma genitalium gibi etkenlerin ayrıca araştırılması gündeme gelebilir.

Bazı durumlarda Trichomonas vaginalis değerlendirmesi de düşünülebilir.

Bu nedenle “akıntı varsa bütün mikroorganizmalar için test yapılmalıdır” şeklinde sabit bir yaklaşım doğru değildir.

Görünüşüne bakarak sıvının meni olduğu anlaşılır mı?

Güvenilir biçimde anlaşılamaz.

Meni çoğunlukla orgazm sırasında ejakülasyonla dışarı atılır. Ancak penisten görülen farklı salgılar renk ve kıvam açısından birbirine benzeyebilir.

Bir sıvının:

• meni,
• pre-ejakülat,
• uretral sekresyon,
• enfeksiyona bağlı akıntı

olduğuna yalnız fotoğraf veya dış görünüş üzerinden kesin karar vermek uygun değildir.

Sorunun devam etmesi halinde öykü, muayene ve gerektiğinde laboratuvar testleri daha anlamlıdır.

Retrograd ejakülasyon “durduk yere sperm gelmesi” midir?

Hayır.

Retrograd ejakülasyonda meni orgazm sırasında dışarı çıkmak yerine kısmen veya tamamen mesaneye doğru gider.

Bu durumda tipik olarak:

• orgazm sırasında çok az meni çıkması veya hiç çıkmaması,
• sonrasında idrarın bulanık görünmesi

gibi durumlar görülebilir.

Bu, penisten cinsel uyarılma olmadan kendiliğinden akıntı gelmesiyle aynı sorun değildir.

Akıntı varsa antibiyotik başlanmalı mı?

Muayene ve değerlendirme olmadan rastgele antibiyotik kullanmak uygun değildir.

Güncel kılavuzlarda mümkün olduğunda etkene yönelik tanı ve patojene yönelik tedavi yaklaşımı öne çıkar.

Antibiyotik seçimi;

• enfeksiyonun nedenine,
• test sonuçlarına,
• lokal direnç durumuna,
• önceki tedavilere

göre değişebilir.

Bazı klinik durumlarda test sonucu çıkmadan tedavi başlanması gerekebilir; ancak bu karar kişinin riskleri ve klinik bulgularıyla birlikte değerlendirilir.

İnternetten görülen bir antibiyotik şemasını kendi kendine uygulamak direnç gelişimine, belirtilerin geçici olarak baskılanmasına ve tanının gecikmesine neden olabilir.

Partnerin de değerlendirilmesi gerekir mi?

Akıntının cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondan kaynaklandığı doğrulanırsa partner yönetimi önemlidir.

Amaç yalnız mevcut belirtilerin giderilmesi değildir; tekrar bulaşma ve enfeksiyonun başka kişilere aktarılması da önlenmelidir.

Partnerin hangi test veya tedaviye ihtiyaç duyduğu saptanan etkene göre değişir.

Bu nedenle akıntının nedenini belirlemeden partner için de rastgele ilaç kullanılması doğru değildir.

Hangi belirtilerde değerlendirme geciktirilmemelidir?

Yeni başlayan veya tekrarlayan uretral akıntının değerlendirilmesi uygundur.

Özellikle aşağıdakiler varsa daha erken değerlendirme gerekir:

• idrar yaparken belirgin yanma veya ağrı,
• sarı-yeşil veya belirgin pürülan akıntı,
• penis ucunda ciddi ağrı veya şişlik,
• idrarda kan,
• ateş,
• testiste ağrı veya şişlik,
• kasıkta belirgin hassasiyet,
• idrar yapmakta güçlük,
• yakın zamanda korunmasız veya yeni partnerle cinsel temas.

Şiddetli tek taraflı testis ağrısı, belirgin skrotal şişlik veya ateş gelişmesi yalnız uretral akıntı olarak değerlendirilmemelidir; epididim/testis ve diğer akut skrotal nedenler ayrıca ele alınmalıdır.

Durduk yere sperm gelmesi kısırlık belirtisi midir?

Tek başına değildir.

Penisten kendiliğinden sıvı veya akıntı görülmesi, kişinin infertil olduğu anlamına gelmez.

Ancak bazı tedavi edilmemiş genital enfeksiyonlar üst genital sisteme ilerleyerek epididim gibi yapılarda sorunlara yol açabilir.

Fertilite değerlendirmesi ise uretral akıntı değerlendirmesinden farklıdır. Çocuk sahibi olma güçlüğü varsa semen analizi ve erkek infertilitesi değerlendirmesi ayrı bir klinik süreçtir.

Akıntı kendi kendine geçerse sorun bitmiş sayılır mı?

Her zaman değil.

Belirtilerin azalması nedeni kesin olarak açıklamaz. Bazı enfeksiyonlar hafif veya aralıklı belirti verebilir.

Özellikle:

• yeni cinsel temas öyküsü,
• tekrarlayan akıntı,
• yanma,
• partnerde enfeksiyon saptanması

varsa yalnız akıntının kaybolmuş olması değerlendirme ihtiyacını ortadan kaldırmayabilir.

Buna karşılık yalnız cinsel uyarılma sırasında görülen, kişide daha önce de bulunan az miktarda berrak pre-ejakülat farklı bir durumdur.

Durduk yere sıvı geliyorsa ne yapılmalı?

Önce bunun hangi koşulda ortaya çıktığına dikkat edilmelidir.

Yalnız cinsel uyarılma sırasında az miktarda berrak sıvı geliyorsa bu pre-ejakülat olabilir.

Cinsel uyarılmadan bağımsız, yeni başlayan veya tekrarlayan bir akıntı varsa; özellikle yanma, ağrı, kaşıntı, bulanık/pürülan görünüm ya da yakın zamanda cinsel risk öyküsü eşlik ediyorsa uretral akıntı olarak değerlendirilmesi daha uygundur.

Sıvının görünüşüne bakarak tanı koymak veya kendi kendine antibiyotik kullanmak yerine nedenin belirlenmesi gerekir.

Penisten gelen sıvının meni, normal fizyolojik salgı veya enfeksiyona bağlı uretral akıntı olup olmadığı yalnız dış görünüşe bakılarak kesinleştirilemez. Yeni, tekrarlayan veya başka belirtilerin eşlik ettiği akıntıda tıbbi değerlendirme gerekir.