Bu İçeriği Yapay Zeka ile Özetle
Sayfanın başlığı, ana konuları ve kaynak bağlantısı seçtiğiniz araca hazır bir soruyla aktarılır.
Bu sayfada
Testis torbasının bir tarafında zamanla artan şişlik ve ağırlık hissi hidroselle ilişkili olabilir. Halk arasında testiste su toplaması denilen hidroselde sıvı, testisin içindeki dokuda değil, testisi saran zarların arasında birikir. Şişlik yeni başladıysa ağrı olmasa da üroloji muayenesinde değerlendirilmesi gerekir. Benzer görünüm kasık fıtığı, enfeksiyon veya testise ait bir kitlede de görülebilir.
Ani ve şiddetli testis ağrısında acil servise başvurun. Ağrıya hızla artan şişlik, bulantı veya kusma eşlik edebilir. Daha önce hidrosel tanısı almış olmanız, yeni ağrıyı hidrosele bağlayıp beklemek için gerekçe oluşturmaz. Böyle bir tabloda testisin dönmesiyle kan akımının kesilebildiği torsiyon gibi acil nedenlerin araştırılması gerekir. NHS testiste şişlik ve kitle bilgilendirmesi
Yetişkinlerde hidroselin görünümü
Hidrosel duşta, giyinirken veya iç çamaşırının bir tarafa baskı yaptığını fark edince göze çarpabilir. Torba büyüdükçe yürürken veya uzun süre ayakta kalınca ağırlık hissedilebilir. Bazı kişilerde görünüm değişikliği dışında şikâyet olmaz. Hassasiyet veya ağrı varsa bunun yeni başladığını, sürekli mi aralıklı mı olduğunu ve neyle arttığını muayenede belirtin.
Sıvı birikimi büyükse testisi elle ayırt etmek güçleşebilir. Torbanın dışarıdan daha büyük görünmesi testis dokusunun da büyüdüğünü göstermez. Hekimin değerlendirmesi hem sıvının yerini saptamaya hem de testisin kendisini incelemeye yöneliktir. Yeni ele gelen sertlik, bir tarafın hızlı büyümesi veya şişliğin nedeninin belirsiz olması, eski bir raporda hidrosel yazsa bile yeniden değerlendirilmelidir.
Hidroselin bir kısmı belirgin bir neden bulunmadan gelişir. Testis veya çevresindeki dokularda iltihap, travma ya da geçirilmiş bazı ameliyatlar sonrasında da sıvı birikebilir. Bir süredir var olan, günlük yaşamı etkilemeyen şişlikle darbe sonrası kısa sürede belirginleşen şişlik aynı biçimde ele alınmaz. Doktorunuz geçmişte kasık veya testis bölgesinde ameliyat geçirip geçirmediğinizi ve yeni başlayan başka bir belirti olup olmadığını sorabilir. Mayo Clinic’in hidrosel nedenleri rehberi
Bazı şişlikler yatınca küçülebilir, ayakta kalınca veya ıkınınca belirginleşebilir. Böyle bir değişiklik varsa günün hangi saatinde fark ettiğinizi söyleyin. Hekim, kasık kanalıyla bağlantı veya fıtık ihtimalini de araştırır. Şişliği bastırarak içeri itmeye çalışmak uygun bir ev testi sayılmaz. Ağrılı, sert ya da geri çekilmeyen bir kasık şişliği varsa acil değerlendirme gerekebilir.
Muayene ve ultrasonda neye bakılır?
Görüşmede şişliğin ne zamandır olduğu, yavaş mı aniden mi geliştiği ve zamanla artıp artmadığı sorulur. Hekim testisi ve kasık bölgesini ayakta veya yatar pozisyonda muayene edebilir. Torbadaki sıvı ışığı geçirebilir ve bu bulgu muayeneye yardımcı olabilir. Evde telefon ışığıyla bakmak, şişliğin nedenini güvenle ayırt etmenin bir yolu değildir.
Her şişlikte aynı tetkik paketi gerekmez. Testis, şişliğin içinden elle ayırt edilemiyorsa veya bulgular tanıyı netleştirmiyorsa skrotal ultrason istenebilir. Ultrason sıvının testisin çevresinde mi, yoksa testisin arkasındaki ayrı bir kistte mi olduğunu göstermeye yardım eder. Gerektiğinde Doppler ile kan akımı da değerlendirilir. Acil bir neden güçlü biçimde düşünülüyorsa rutin ultrason randevusu beklenmez.
Ultrasonda sıvı görülmesi değerlendirmeyi tek başına bitirmez. Raporda testis dokusunun görünümü, şişliğin yeri ve başka bulgu olup olmadığı da önemlidir. Ateş, idrar yaparken yanma veya akıntı varsa enfeksiyon yönünden farklı incelemeler gerekebilir. Sağlık geçmişinize ve bulguya uygun tetkikler seçilir. Mayo Clinic’in tanı ve tedavi rehberi
Raporda “hidrosel” ve “epididim kisti” birlikte yazıyorsa bunlar iki ayrı bulgudur. Hidroselde sıvı testisin çevresine yayılır. Epididim kisti ise testise komşu yapıda sınırlı bir kesedir. Ağrı olduğunda iki bulgudan hangisinin yakınmayı açıkladığı muayeneyle araştırılır. Varikosel ise toplardamarların genişlemesidir ve ayakta kalmakla belirginleşen farklı bir muayene bulgusu verebilir. Bulguları birlikte okumak için testiste ağrı, şişlik ve kitle rehberine bakabilirsiniz.
Hangi durumda takip yeterli olabilir?
Tanı netse ve şişlik günlük yaşamı etkilemiyorsa hekim izlem önerebilir. Ameliyat kararı yalnızca bir ölçüye veya ultrasonda yazan sıvı miktarına bağlanmaz. Şişliğin büyümesi, yürürken ya da otururken verdiği rahatsızlık, testisin muayene edilebilirliği ve hızla değişen başka bulgular dikkate alınır.
İzlem kararı verildiyse belirlenen kontrol zamanı kadar daha erken başvurmanızı gerektiren değişiklikleri öğrenin. Örneğin eskiden rahatça giydiğiniz iç çamaşırının artık sıkması, yürüyüş sürenizi kısaltmanız veya yeni bir sertlik fark etmeniz görüşmede yararlı bilgilerdir. Her gün ölçüm yapmanız gerekmez. Gözlediğiniz değişimin ne zaman başladığını ve neyi etkilediğini anlatmanız yeterlidir.
Sonradan ortaya çıkan sıvı birikiminin nedeni enfeksiyon veya travma gibi bir durumsa, önce o durum değerlendirilir. Bu sırada şişlikte nasıl bir değişim beklendiğini ve hangi bulgunun yeniden muayene gerektirdiğini sorun. Yetişkindeki kalıcı hidroselin kendiliğinden kaybolacağı varsayılmaz. Bebeklerde izlenen doğumsal hidroselin seyri bu sayfadaki yetişkin değerlendirmesiyle aynı ele alınmaz.
Hidrosel ameliyatı ne zaman konuşulur?
Torbanın ağırlığı veya büyüklüğü yürüme, oturma, çalışma ya da giyinmeyi zorlaştırıyorsa ameliyat gündeme gelebilir. Hekim, şikâyetin sıvı birikimiyle ilişkisini ve müdahalenin olası faydasını değerlendirir. Başka bir ağrı nedeni de varsa sıvının boşaltılması bütün yakınmaları gidermeyebilir. Görüşmede hangi şikâyetin düzelmesini beklediğinizi somut olarak söyleyin.
Hidroselektomi adı verilen ameliyatta sıvı boşaltılır ve sıvının biriktiği zar, yeniden birikme olasılığını azaltacak biçimde düzenlenir. Yaklaşım muayene bulgularına ve eşlik eden sorunlara göre değişebilir. Anestezi şekli, kullanılan ilaçlar ve işlemin yapılacağı sağlık kuruluşunun talimatları ameliyat öncesinde netleştirilir. Kan sulandırıcı kullanıyorsanız bunu ekibe bildirmeniz gerekir. İlacınızı kendi kendinize bırakmayın.
İğneyle sıvı çekildikten sonra yeniden dolma sık görülebilir. İğneyle girişin enfeksiyon gibi riskleri vardır. Bu yüzden iğneyle boşaltma, ameliyatla aynı sonucu veren genel bir seçenek sayılmaz. Cerrahiye uygunluğu sınırlayan bir sağlık sorunu varsa seçenekler ve beklenen sonuçlar ayrı konuşulur. BAUS hidrosel ameliyatı bilgilendirmesi
Ameliyatı düşünürken karşılaştıracağınız seçenekler arasında mevcut şişlikle yaşamaya devam etmek de bulunur. Şişliğin boyutu uzun süredir aynıysa kontrol planı bir süre daha yeterli olabilir. Rahatsızlık nedeniyle daha az hareket ediyorsanız, çalışırken baskı hissediyorsanız veya günlük giyimi değiştirmeniz gerekiyorsa bunları söyleyin. Her iki tarafta sıvı görülmesi, her iki tarafın birlikte ameliyat edileceği anlamına gelmez. Hekim hangi tarafın belirti yaptığını ve o tarafta başka bir sorun olup olmadığını değerlendirir.
İyileşmede hangi değişiklikler izlenir?
Ameliyat sonrası ilk günlerde şişlik, morarma ve hassasiyet olabilir. Sıvı alınmış olsa bile torbanın son görünümü ilk günlerde anlaşılmaz. Şişliğin beklenen seyri, işe ve fiziksel etkinliğe dönüş, yara bakımı ve kontrol zamanı ekip tarafından belirlenir. Yapılan iş ağır kaldırma içeriyorsa bunu ameliyat öncesi görüşmede belirtin.
Taburcu olurken destekleyici iç çamaşırı veya skrotal destek önerildiyse nasıl ve ne kadar süre kullanacağınızı ameliyat ekibinden öğrenin. Destek, torbanın hareketinden kaynaklanan ameliyat sonrası rahatsızlığı azaltmaya yardımcı olabilir. Yeni ve giderek artan ağrıyı destekle geçmesini bekleyerek ertelemeyin. Evde kullanacağınız ürün, kontrol tarihi, yara bakım talimatı ve sorun çıkarsa ulaşacağınız birim taburculuk sırasında netleşmelidir. Frimley Health NHS Foundation Trust ameliyat sonrası bilgilendirmesi
Kan birikimi, yara enfeksiyonu, uzayan rahatsızlık ve yeniden sıvı toplanması olası sorunlar arasındadır. Giderek artan ağrı veya hızla büyüyen şişlik, yara yerinden akıntı ya da ateş gelişirse ameliyat ekibine ulaşın. Ani şiddetli ağrı veya belirgin genel durum bozulmasında acil sağlık hizmetine başvurun. Kontrol görüşmesine taburculuk belgenizi ve ilaç listenizi getirin.
Ameliyat sonrası beklenen şişlikle yeniden sıvı birikimi arasında dış görünümden tek başına ayrım yapmak güç olabilir. Şişliğin hiç azalmadığını mı, önce azalıp sonra tekrar arttığını mı fark ettiğinizi kontrol sırasında anlatın. Eski kesi bölgesi, yeni morarma ve şişliğin testisin hangi tarafında olduğu değerlendirmeyi yönlendirir. Kontrol muayenesinde gerekiyorsa ultrasonla sıvının veya başka bir değişikliğin yeri araştırılır.
Hidrosel ve çocuk sahibi olma kaygısı
Hidrosel saptanması tek başına kişinin çocuk sahibi olamayacağını göstermez. Ultrasonla sıvı görülmesi, sperm sayısı veya hareketliliği hakkında doğrudan bilgi vermez. Süregelen bir gebelik güçlüğü varsa bunu muayenede paylaşın. Hekim sıvı birikimini, testisin durumunu ve gebelik için değerlendirilmesi gereken diğer etkenleri birlikte ele alabilir. Gerekli görülürse erkek infertilitesi değerlendirmesi ayrı planlanır.
Yakında çocuk sahibi olmayı düşünüyorsanız geçirilmiş enfeksiyon, travma ve testis ameliyatlarını da anlatın. Sıvı birikimine yol açan bir durumun üreme sağlığına etkisi, sıvının kendisinden ayrı olabilir. Ameliyat görüşmesinde beklenen yararı şişliğin azalması ve günlük rahatlık üzerinden konuşmak, işlemin hangi soruya yanıt vereceğini netleştirir.
Görüşmeye götürülebilecek bilgiler
Daha önce ultrason yapıldıysa raporunu ve erişebiliyorsanız görüntülerini yanınızda bulundurun. Bir önceki ölçümle karşılaştırma yapılabilmesi için raporun tarihi işe yarar. Geçirdiğiniz kasık veya testis ameliyatını, yakın zamandaki travmayı ve şişliğin gün içinde değişip değişmediğini anlatın. İlk görüşmeden beklediğiniz şeyin tanıyı doğrulamak mı, neyin takip edileceğini öğrenmek mi, yoksa günlük yaşamı zorlaştıran şişlik için seçenekleri konuşmak mı olduğunu belirtin.
Kalıcı veya giderek büyüyen testis torbası şişliği için üroloji muayenesi talep edebilirsiniz. Ani ve şiddetli ağrıda iletişim formundan yanıt beklemeyin.
Tıbbi Kaynaklar4 kaynak
Mayo Clinic
Hydrocele: Symptoms and causesMayo Clinic
Hydrocele: Diagnosis and treatmentBritish Association of Urological Surgeons
Repair of a scrotal hydroceleNHS
Testicle lumps and swellings